• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Van Amsterdam naar Leiden

Volgens de vroegste gegevens woonden de leden van de latere familie VAN DANTZIG in Amsterdam. Het oudste document is de ondertrouwakte van Emanuel Hijmans met Judith Benjamins (1758, Amsterdam), die Emanuel in het Jiddisj ondertekende met Man b.r. Chajim Dantsiger.

Ondertrouwakte van Emanuel Hijmans met Judith Benjamins
Ondertrouwakte van Emanuel Hijmans met Judith Benjamins
 
Doop-, Trouw- en Begraafregisters: Amsterdam, D.T.B. 736; Folio 148 [Gemeentearchief Amsterdam]

Ook gegevens uit besnijdenisboekjes, geboorteregistratie en de begraafboeken van Zeeburg bevestigen de aanwezigheid van de familie in Amsterdam in de periode tot ca. 1795. In deze Joodse bronnen werd de naam DANTSIGER gebruikt, terwijl in de burgerlijke bronnen – zoals bijvoorbeeld de ondertrouwregistratie – geen achternaam wordt vermeld. Daarom is de ondertrouwregistratie van Emanuel Hijmans zo’n aardige vondst, omdat hier de burgerlijke registratie zonder achternaam en de Joodse handtekening met achternaam in één document samenkomen.

In de periode tussen ca. 1792 en 1800 vertrok de familie uit Amsterdam. Sommigen eerst naar Alphen, om zich later in Leiden te vestigen, terwijl anderen meteen naar Leiden vertrokken. De exacte verhuisdata zijn natuurlijk niet bekend, maar gegevens over geboorte en overlijden van verschillende familieleden geven toch een aardig beeld van deze verhuizing. Een feit is dat in 1811 – ten tijde van de naamsaanneming – de hele familie in Leiden woonde.

Deze verhuizing viel samen met een roerige periode in de Nederlandse geschiedenis: De Bataafse Republiek (1795 - 1801). In deze tijd kregen de Joden hun eerste burgerrechten (1796), en daarmee ook meer vrijheid, maar was er anderzijds een grote economische achteruitgang in Nederland, die ook de verarmde Joodse bevolking hard trof. De situatie van de Joodse bevolking wordt onder andere beschreven in de biografie over Hartog de Hartog Lémon (S. Bloemgarten, 2007).

 


Van de volgende zes gezinnen kan de verhuizing uit Amsterdam worden gereconstrueerd met een tijdslijn.

    1e generatie

  1. Emanuel Hijmans (Man b.r. Chajim Dantsiger)
    • Begraven van vrouw in 1788 op Zeeburg, Amsterdam;
    • Huwelijk van dochter Sara in 1788 in Amsterdam;
    • Huwelijk van zoon Benjamin in 1792 in Amsterdam;
    • Overlijden van Emanuel Hijmans in 1806 in Alphen (Aarlanderveen);
  2. Michiel Hijmans (Michiel Hijman van Dantzig)
    • Begraven van kind in 1784 op Zeeburg, Amsterdam;
    • Huwelijk van dochter Betje in 1792 in Amsterdam;
    • Vermoedelijk huwelijk van zoon Isaac in 1793 in Amsterdam;
    • Poorterschap in 1795 in Leiden;
  3. 2e generatie

  4. Sara Emanuels (Sara Emanuel van Dantzig)
    • Huwelijk met Levie Logger in 1788 in Amsterdam;
    • Begraven van kind in 1800 op Zeeburg, Amsterdam;
    • Naamsaanneming van Levie Logger in 1811 in Leiden;
  5. Benjamin Emanuels (Benjamin Emanuel van Dantzig)
    • Huwelijk met Judith Godschalk in 1792 in Amsterdam;
    • Besnijdenis zoon Emanuel in 1793 in Alphen (Aarlanderveen);
    • Geboorte dochter Betje in 1796 in Alphen (Aarlanderveen);
    • Overlijden vrouw in 1806 in Alphen (Aarlanderveen);
    • Huwelijk met Bartje Abraham Cohen in 1807 in Amsterdam, vermelding woonplaats Alphen;
    • Naamsaanneming in 1811 in Leiden;
  6. Betje Michielse (Betje Michiel van Dantzig)
    • Huwelijk met Samuel Wolf in 1792 in Amsterdam;
    • Poorterschap Samuel Wolf in 1796 in Leiden;
    • Naamsaanneming Samuel Wolf in 1811 in Leiden;
  7. Isaac Michielse (Isaac Michiel van Dantzig)
    • Vermoedelijk huwelijk met Schoontje Isaac in 1793 in Amsterdam;
      (Schoontje komt uit Nieuwveen ten noorden van Alphen)
    • Getuige bij poorterschap van zijn vader in 1795 in Leiden;
    • Naamsaanneming (op akte vader) in 1811 in Leiden;
    • Vermeld op inwonerslijst in 1816 in Gent;
Last Updated on Friday, 23 April 2010 21:26